تبلیغات
شعرا و نویسنده گان - شیخ بهائی

شعرا و نویسنده گان
 

شیخ بهائی

تاکی به تمنای و صال تو یگانه

اشکم شود از هرمژه چون ستل روانه

خواهد بسرآید شب هجران تو یانه

ای تیر غمت رادل عشاق نشانه

بها الدین محمد بن غزالدین حسین بن عبدالصمد حارثی همدانی جبعی ،ملقب به شیخ بهایی ،عالم فقیه ،عارف و شاعر شیعی قرن یازدهم  هجری است.

وی در سال 953ه ق در بعلبک لبنان دیده به جهان گشود پدرش غزالدین حسین ،محدث و فقیه بزرگ،از شاگردان شهید ثانی محسوب میشود.

او در سیزده سالگی به همراه خانواده خود رهسپار ایران شد و در اصفهان اقامت گزید.در همین خطه بود که شیخ علی منشارعاملی(شیخ الاسلام اصفهان )امکان آشنائی عزالدین حسین راباشاه طهماسب فراهم آورد.و پادشاه صفوی که با سیاست های دینگرانه،قصد تحکیم بنیانهای حکومت را داشت با اعطای خلعتی به وی از او خواست تا به قزوین آمده و منصب شیخ الاسلامی آنجارا عهده دار شود.

با ازوداج شیخ بهائی با دختر شیخ علی منشار ،که زنی فاضل و دانشمند بود ،پیوند این دو خانواده مستحکم تر شد.

بعد از مرگ پدر ،شیخ بهائی جانشین وی گردید و به مقام شیخ الاسلامی نائل گردید.مقارن همین ایام وی به سفر های طولانی پرداخت و سالهایی  را در سفر حج ،بیت المقدس،شام ،عراق،مصر ،آسیای صغیر و غیره...

گذراند.آشنائی بابزرگان صوفیه وهمنشینی با ایشان دست آورد این دوران طولانی بود.وی سپس به ایران بازگشت وتا پایان عمر در اصفهان زیست

و شیخ الاسلامی آن شهر را به عهده داشت.

اندوخته های علمی شیخ بهائی دامنه و سیعی از معارف عصر خودرا شامل می شد،از جمله ،تفسیر،صرف و نحو،اصول ،هندسه،حساب،فلسفه،کلام،عرفان،ریاضی،نجوم ،شعروادبیات.

وی با برخورداری از چنین دانش متنوع و گسترده ای توانست استعدادهای بسیاری راپرورش دهد و شاگردان برجسته ومعروفی را از سرچشمه علم خویش سیراب سازد که از آن جمله میتوان به صدرالمتالهین شیرازی،محمدتقی مجلسی،ملا محسن فیض کاشانی،ملا حسنعلی شوشتری،محقق سبزواری ،نظام الدین ساوجی وغیره...میتوان اشاره کرد.

آثار و تالیفات شیخ بهائی بسیار متنوع و متعدد است که برخی از آنها عباریند از :خلاصهَ الحساب،تشریح الافلاک ،اسطرلاب کبیر،حبل المتین، مشرق الشمسین(درفقه)،فوائدالصمدیه(درنحو)،فوائدالبیان(درنحو)،زبده(دراصول)،اثنی عشریات خمس،جامع عباسی (درفقه)،کشکول و کلیات اشعار.

در اشعار شیخ بهائی گرایش به عرفان و اشراق بخوبی محسوس و مشهوداست.او همواره بر این نکته تاکید داردکه علوم ظاهری و رسمی،نمی تواند آدمی را به کمال مطلوب برساندوتنها،این عرفان و اشراق است که نیل به کمال را ممکن میسازد.وی به شدت کسانیراکه با تکیه بر این علوم ،برای خود موقعیت و جایگاهی خاص قائل شده است مورد حمله قرارمیدهد و آنان راجاهلان و گمراهان وافعی می خواند .

شیخ بهائی با اینکه اشعارش دارای زبانی ساده و روان است و غالباً از حد متوسط تجاوزنمی کند ،ولی به دلیل جایگاه بلند دینی وموقعیت علمی وی ،شهرت بسیاریافته است.در حقیقت باید گفت شهرت اودر میان استادان سخن عهد صفوی ،بیشترمرهون مقام اجتهاد و مرتبه بلند اجتماعی اوست.همچنین گستاخی او دربیان مضامین تندعرفانی،درعهد غلبه ملایان معتصب قشری،علت دیگری بودکه اشعار این فقیه متصوف راموردتوجه اهل ذوق قرارداد.

نمونه کلام:

تمنای وصال

تاکی به تمنای وصال تو یگانه

اشکم شود از هر مژه چون سیل روانه

خواهد بسرآیدشب هجران تویانه؟

ای تیر غمت را دل عشاق نشانه

جمعی به تومشغول و توغائب زمیانه

رفتم به در صومعه عابد و زاهد

دیدم همه راپیش رخت راکع و ساجد

در میکده رهبانم ودرصومعه عابد

گه معتکف دیرم و گه ساکن مسجد

یعنی که ترامی طلبم خانه به خانه

روزی که برفتند حریفان پی هرکار

زاهد سوی مسجد شد و من جانب خمار

من یار طلب کردم و او جلوه گه یار

حاجی به ره کعبه و من طالب دیدار

او خانه همی جوید و من صاحب خانه

هردرکه زنم صاحب آن خانه توئی تو

هر جاکه روم پرتو کاشانه توئی تو

مقصود توئی،کعبه و بت خانه بهانه

بلبل به چمن زان گل رخسارنشان دید

پروانه در آتش شد و اسرارعیان دید

عارف صفت روی تو در پیروجوان دید

یعنی همه جاعکس رخ یار توان دید

دیوانه منم،من! که روم خانه به خانه

عاقل به قوانین خرد راه توپوید

دیوانه برون از همه آئین تو جوید

تا غنچه بشگفته این باغ که بوید

هرکس به زبانی صفت حمد تو گوید

بلبل به غزل خوانی وقمری به ترانه

بیچاره "بهائی"که دلش زارغم توست

هر چند که آسیست ز خیل خدم توست

امید وی از عاطفت دمبدم توست

تقصیر خیالی به امیدکرم توست

یعنی که گنه را به ازین نیست بهانه.

 

 





نوشته شده در تاریخ سه شنبه 28 دی 1389 توسط agbar shirzad

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
قالب وبلاگ